درباره حسين پاکدل  
 
 
 
 
 
پنجشنبه 26 شهریور 1383
موضوع: روزنوشت
● چند و چوني پيرامون جشن سينما

ماجراي جشن سينما چه بود که تبديل به يک بحران بزرگ شد و سر از صفحات اول و دوم مطبوعات در آورد؟ مگر چه اتفاقي افتاد که بايد هيئت مديره خانه سينما و رئيس هنرمند آن و پاره اي از شرکت کنندگان در اين جشن به مراجع قضائي احضار شوند و برايشان پرونده تشکيل شود؟

مسئله علي رغم سر و صدائي که حول و حوش آن ايجاد شد، خيلي ساده است. نه دنبال علت بيروني آن بگرديم و نه دست استکبار و اجانب را دخيل در ماجرا. نه چون آن خبرنگار ريز بين، به جز اندکي، همه را بي دين و لاابالي و بي پروا بناميم و بي جهت کسان محترمي را که بسيار در آن جمع مبارک بودند برنجانيم و نه ويژگي هاي اين حرکت بزرگ فرهنگي را يکسر ناديده انگاشته، از برکات بي شمار آن غافل شويم و به کليت آن بتازيم و يا بي توجهي هاي نابخردانه و اتفاقات وهن انگيز رخ داده در آن را با تعصبي خشک، منکر شويم. واقعيت اين است که سينماي ايران، با همه توسعه و پيشرفتي که در زمينه معنا و محتوا و شکل کرده و باعث ارتقاء سطح کمي و کيفي محصولات هنري شده و جهان جشنواره ها را در نورديده، از يک انسجام تعريف شده حرفه اي و يک مديريت خردمندانه صنفي و غير دولتي برخوردار نيست. اين جشن و نتايج مترتب بر آن نشان داد روح جمعي مقتدر و واحدي در بدنه سينماي ايران وجود ندارد و تماميت چند پارچه سينما، قادر نيست درک درستي از شرايط پيراموني خود داشته باشد. يعني سينما، دربسياري بخش ها به ارتقاء رسيده ولي در بخشي دچار عقب ماندگي و ضعف است. درست مثل موجودي که سري بزرگ دارد و دست و پائي ناقص و رشد نايافته. براي همين، وقتي کار اداره امور يک جشن ساده به دست اهالي آن سپرده مي شود با سهل انگاري تمام، وحدت و انسجام صنفي را فراموش کرده، حاصل زحمات چندين سال قشر فرهيخته خود را به راحتي به باد مي دهد وبه تبع فضاسازي ها، جوسازي ها و سوء استفاده هاي سياسي بعدي، عرصه بر خلق آثار بزرگ توسط خبرگان و دلسوزان واقعي سينما، تنگ وبسته مي شود.
امسال هم مثل اين چند سال قرار بود به مناسبت روز ملي سينما در محفلي بزرگ، توسط خودِ اهل اين حرفه، از برگزيدگان صنوف مختلف خانواده سينما با داوري ويژه واهداء جايزه تقدير شود. طبيعي است که تمامي دست اندرکاران برگزاري از اول تا به آخر از ميان همين حرفه و به تعبيري صنعت هنري باشند، لذا تقسيم مسئوليت انجام و هر کس به کاري گمارده شد. قرار بود همه چيز بر مبناي يک برنامه ريزي از پيش تعريف شده رخ دهد، ولي در ميانه راه از يک طرف، اندکي سبک مغز بي ارتباط با سينما در نبود يک نظارت و دقت کافي، با پوششي نامناسب، با ناداني به حريم خانواده هنر تجاوز کردند و از طرف ديگر، به يکباره و بي برنامه ريزي قبلي، احساسات آني بعضي به غليان آمد و بدون درک کجائي جايگاه و موقعيت، بر صحنه به وهن آنچه در نظرگاه رسمي جامعه مقدس است، پرداختند. از سوي ديگر تصميم گيران محتواي برنامه ناپختگي کرده و در تجليل از رفتگان هنر بي پروائي و زياده روي کردند. منکر اين نيستم که اگر از اساس برنامه جشن بي عيب و نقص هم بود باز اذهان مريض گزک از راه رفتن مجري بر صحنه نمي گرفتند اما چون اين نکته بيني ها رايج است وبرگزارکنندگان نيک مي دانند آستانه تحريک جامعه تا اين حد حساس که گاه کوته سخن شبهه برانگيز يک استاد سخنور در محفل علمي، با جو سازي او را تا نزديک تکفير مي برد و پس از ايجاد التهابي طولاني به مرور رها مي شود، چرا با دست خود بهانه هاي لازم را رايگان مي تراشند. آن بانو که مي داند نسبت به او حساسيت وجود دارد و تجربه اشتباهِ قبل او به بحراني ملي بدل شد و بهاي رهائي او آبروي جمع محترم سينما شد، چرا ناپختگي مي کند و به شکل علني فضا را تار مي کند؟ از مجري تواناي مراسم بعيد بود اينگونه طراحي رفتار و دعوت. چرا قليلي تصور مي کنند آنچه به خلوتشان رواست در منظرجمع جشن نيز پسنديده است. مگرنهال سينماي ايران چقدر تاب تحمل بازسازي و جبران اشتباهات تکراري را دارد؟
من ابداً بعضي کج سليقگي هاي کنترل و نظارت را رد نمي کنم اما آيا اينقدر شرايط براي خلق انديشه تنگ است و راه توليد فکر بسته که آن را در جشن تجليل از عوامل دخيل درخلق محصولات توليدي همين سينما و همين نظارت و تحت حمايت همين مديريت، به ناشيانه ترين وجه فرياد کنيم؟ چرا بعضي را گمان براين است که مخالف خواني و اداي زيستن در تاريکي فرهنگ، آنان را عزيز مي دارد و مقبول مي کند. بله، مشکلات بسيار است، حتي بيش از آنچه گفته شد، اما تا بدين پايه که عنوان مي شود نازل و سطحي نيست، راه برطرف کردنش هم اين نيست، کسي هم که بايد عنوان درد کند او نيست.
اين چه رسم و عادت است که گريبان بعضي اهل هنر و اغلب سياست مردان را گرفته که در نقل وقايع پا از حريم صدق بيرون نهاده و ذهنيتي بس دهشتناکتر از عينيت جامعه ترسيم مي کنند. اگر آن عزيز جوان در نطق احساساتي و ناسنجيده خود طلب برداشتن مانع کار از سر راه خود و اهل سينما مي کند، اين تناقض را به داروري که مي برد که هنوز از گرد راه نرسيده و عمر به بيست و پنج نبرده به اندازه عمر يکي از بازيگران طراز اول هاليود نقش بازي کرده و تجليل شده. در کدام سرزمين اينگونه است؟ اگر نبود همين مقدار حمايت و هدايت معلوم نيست سينماي ايران بر اين پله که اکنون هست، ايستاده بود. چرا از اين خواب توهم به در نمي آئيم؟ چرا جهت و جغرافياي خود را گم مي کنيم؟
بنده از سر دلسوزي با تجربه برنامه ريزي چندين مراسم اختتاميه در حوزه سينما و تئاتر و اجراي سيزده دوره مراسم پاياني جشنواره فيلم فجر و ديدن بسياري از برنامه هاي اينچنيني جهاني مي گويم، هيچ کجاي عالم چنين نيست که تصور شود مراسم آغازين يا پاياني يک جشنواره يا جشن سينمائي اين گونه است که هرکس هر طور ميلش کشيد، بکشد، هر طور خواست عمل کند، هر چه خواست بگويد. در تمامي اين برنامه ها هرکس که قرار است بر صحنه حضور يابد در چندين نوبت زير نظر فکري واحد مجبور به شرکت در برنامه تمرين است و برايش حدود و ثغور مشخص مي کنند. همين آقاي مايکل مور در مراسم اسکاردو سال قبل حرفهايش بداهه نبود، پيش از مراسم در دو نوبت ظرف دو روز در همان محل برگزاري جشن اسکار، همين حرف ها و اداها را عيناً تمرين کرده بود ولي در اصل مراسم به زيبائي بداهه نمائي کرد.
به سبب حضورافتخار آفرين بسياري از سينما گران ما در محافل جهاني سينما، اين امر از آن ها قابل سوال است. يادم نمي رود، قبل از رفتن جعفر پناهي به صحنه سالن لومير در کن براي دريافت جايزه بادکنک سفيد، از روز قبل همه چيز را چندين و چند بار زير نظر عليرضا شجاع نوري تمرين کرد. براي او همه چيز را تمام و کمال از قبل مشخص کرده بودند، حتي نحوه و نوع لباس پوشيدنش را.
اين ديگر پذيرفته عام است که هر جشن و مراسمي در اين سطح، قواعد و مقرراتِ خاص خودش را دارد، هم براي حضار و هم براي آن ها که به صحنه مي روند و هيچکس را در هر مقام، ياراي نقض آن ها نيست. در اين مقررات حتي نوع پوشش و راه ورود و خروج و کندي و تندي آمد وشد و لحن بيان ميهمان مراسم را تعيين مي کنند و همه بي کم و کاست مراعات مي کنند، اگر کسي، حال هر که باشد تمکين نکند با احترام تمام از ورودش جلوگيري مي کنند. آيا رعايت اين قواعد براي ما، فقط مختص خارج از کشور است و در داخل نبايد اعتنائي کرد؟ آن جا هم اينگونه نيست که قناعت کنند به نوشتن چند تذکر بر کارت دعوت و ديگر هيچ، حتماً کساني ضامن اجراي درست مفاد آنند. خاطر بسياري هست که سال ها پيش دوستان مجله وزين فيلم مراسمي شبيه همين جشن سينما در محل سينما آزادي ترتيب دادند، در شرايطي بس سخت تر از اکنون. همه شاهد بودند چطور ميزبانان دعوت کننده، بي هيچ ابائي در هنگام ورود ناقضين آداب و مقررات مراسم را به بيرون هدايت مي کردند چرا که قرار نبود آبروي چندين ساله خود ويک نشريه حرفه اي را فداي بي توجهي عده اي علاقه مند بي پرواي بي ارتباط به سينما کنند. همين شد که آن جشن و چند دوره اول همين جشن سينما با شکوه تمام بي هيچ مشکلي برگزار شد. در مراسم جشن امسال هم کافي بود بعضي اهل سينما پاس حرمت حرفه مي داشتند و کارت هاي محدود دعوت خود را به غير و نامحرم اين خانواده هديه نمي دادند و مديران برگزاري قدري محکم با اينگونه افراد بي ربط، که اتفاقاً بسيار هم اندک بودند برخورد کرده مانع ورودشان مي شدند. از قبل هم که بر آن ها معلوم بود چه کساني بر صحنه حضور مي يابند و قرار است چه بگويند، کافي بود طي جلسه اي توجيهي، نه به قصد تلقين مفهوم و يا ايجاد مانع، بل از روي مصلحتِ کليت سينما، مانع بيان حرف هاي شبهه برانگيز احساساتي مي شدند. اين که کسي مثلاً بازيگر خوبي باشد دليل آن نيست که سخنور توانائي است ولزوماً مي تواند زبان گوياي کل سينما باشد.
اين اتفاق و اين بحران هم دير يا زود در لابلاي حوادث بي شمار پيش رو و جو سازي هاي معمول، به خاطره اي دور تبديل مي شود، هر چند اثرات اجتناب ناپذير آن تا مدت ها گريبانگير هنر سينما خواهد بود، ولي آنچه مهم است کسب عبرت از آن است. سينما ذاتاً پديده اي جذاب و حسادت برانگيز است، و مثل هرجذابيتي به مراقبت و نگاهباني محتاج، وگرنه قرباني زيبايي هاي پيدا و ناپيداي خود مي شود. مسلماً قرار است سال هاي سال اين جشن در شرايطي کم وبيش مشابه تداوم يابد، خانه سينما بايد براي اداره امور اينگونه برنامه ها، با جذب بزرگان سينما وزن کيفي خود را بالا ببرد و سپس ستاد و دبيرخانه اي دائمي تشکيل دهد و نحوه اجراي جشن را دقيق تر مطالعه کرده و نسبت به تدوين سياست هاي کلان جشن با حساسيت کافي اقدام نمايد.

چند خبر پيرامون جشن سينما

خبر اول

خبرگزاري دانشجويان ايران - ايران - تهران - ابوالحسن داوودي، تحت درمان قرار گرفت.
به گزارش خبرنگار اعزامي ايسنا به بيمارستان آسيا، در پي مقدور نشدن انجام گفت‌وگويي با پزشك ابوالحسن داوودي در اين بيمارستان، براي پيگيري وضعيت رييس هيات مديره‌ي خانه سينما، يكي از پرستاران بخش ccu اين بيمارستان در خصوص شرايط فعلي و وضعيت جسمي وي گفت: آقاي داوودي از ساعت 14 امروز بستري شده و تحت مراقبت‌هاي ويژه و انجام آزمايش‌هاي لازم قرار گرفته است.
وي اظهار داشت كه اين فيلمساز به دليل ناراحتي در قفسه سينه (مشكوك به عارضه قلبي) تحت نظر و بررسي براي تعين دقيق وضعيت است و حداقل تا سه روز ديگر تحت نظر خواهد بود.
به گزارش ايسنا، محمد مهدي حيدريان، جعفر صانعي مقدم، احمد رضا درويش، مجيد مجيدي، جهانگير كوثري، فريدون جيراني، فرشته طائرپور، عليرضاشجاع‌نوري، سيد ضياهاشمي، مرتضي و مصطفي شايسته، منوچهر شاهسواري و... از جمله سينماگران و مسوولاني بودند كه براي پيگيري وضعيت ابوالحسن داوودي پس از ممانعت از ورود آنان به بيمارستان و در مقابل درب پشتي بيمارستان، تجمع كرده بودند.


خبر دوم


واكنش مجيد مجيدي به احضار برخي از دست‌اندركاران جشن خانه‌ي سينما

خبرگزاري دانشجويان ايران - ايران - تهران - در پي انتشار خبر احضار و بازداشت برخي از دست‌اندركاران جشن خانه‌ي سينما، مجيد مجيدي كارگردان سينماي ايران مطلبي را در اختيار خبرگزاري دانشجويان ايران قرار داد.
به گزارش ايسنا، متن كامل نظرات اين فيلمساز در اين خصوص به شرح ذيل است:
خبر تاسف‌برانگيز بازداشت آقاي ابوالحسن داودي كارگردان و رئيس هيات مديره خانه سينما دل اهالي سينما را به درد آورد به خصوص كه ايشان يكي از شريف‌ترين زحمت‌كشان عرصه سينما محسوب مي‌شود.
دستگيري ايشان ما را با يك واقعيت تلخ اجتماعي مواجه مي‌كند بخصوص كه اتهام ايشان تفهيم مسائل بدحجابي در مراسم جشن خانه‌ي سينما بوده است.
اولاً جمعيتي كه در سالن ميلاد حضور داشتند به جز تعداد اندكي از اهالي خانه‌ي سينما، اكثريت از مردم بودند و همين مردمي كه ما در كوچه و خيابان شهر مي‌بينيم كه متاسفانه در سال‌هاي اخير پديده‌ي زشت بدحجابي گريبان‌گير جامعه ما شده است كه بيشتر، از يك فقدان بزرگ فرهنگي حكايت دارد.
حال سخن اين است كه مسئولان سه قوه چه تلاش گسترده‌ي فرهنگي در جهت مبارزه با اين پديده شوم كرده‌اند؟.
ساده‌انگاري است كه فكر كنيم با زور و بخشنامه مي‌توان عليه مسائل بدحجابي و فساد مبارزه كرد. چرا كه اگر ميسر بود در طول اين سالها اتفاق مي‌افتد. مسئولين محترم قوه قضاييه قطعاً مطلع هستند كه ما در چه عصري زندگي مي‌كنيم. در عصري كه ماهواره‌ها و اينترنت افكار و ذهن و روح جوانان ما را مورد حمله قرار داده‌اند و در اين تهاجم گسترده ما با چه سلاحي بايد مبارزه كنيم؟ قطعاً ما بايد جامعه خود را به لحاظ فرهنگي مصونيت ببخشيم كه يكي از راه‌هاي موثر و تاثيرگذار آن هنر سينماست.به گزارش ايسنا، مجيدي افزوده‌ است:بنده بسيار متاسفم به جاي اينكه از آقاي ابوالحسن داودي به عنوان نماينده صنف سينماي ايران دعوت شود و از همفكري ايشان و اهالي سينما فكر عاجلي براي بحران هويت فرهنگي شود، ايشان را در جايگاه متهم قرار مي‌دهيم و اين عمل توهين بزرگي به جاي هنري ما محسوب مي‌شود.
بنده از قوه محترم قضاييه تقاضا دارم بعد از اين، عجولانه تصميم نگيرند و به جامعه‌ي هنري به خصوص اهالي سينما كه در اين چند ساله به شكل‌هاي مختلفي مورد بي‌مهري‌ آن دستگاه قرار گرفته‌اند به ديده لطف بنگرند و اين اطمينان را به سينماگران داشته باشند كه در رفع معضلات و مشكلات جامعه سينمايي خودشان تلاش كنند و دوستان محترم قوه قضاييه به عنوان يك مرجع بزرگ قانوني مي‌توانند با عطوفت و مهرباني كه زيبنده‌ي يك دستگاه قضايي اسلامي است با جامعه هنري برخورد كنند كه قطعاً ثمرات خوبي در پي خواهد داشت.
اميدوارم وقتي اين مطلب به چاپ مي‌رسد ما شاهد رفع اتهام از آقاي داودي باشيم و از ايشان دلجويي كنيم.
دلجويي از آقاي داوودي دلجويي از سينماي ايران است.


خبر سوم

معاون امور سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي:
مساله جشن “خانه‌ي سينما” در فضايي فرهنگي و حسن نيت دستگاه قضايي خاتمه خواهد يافت

خبرگزاري دانشجويان ايران - ايران - تهران - اعتبار ارزشمندي كه سينماي ايران طي 25 سال گذشته به دست آورده مرهون اعتماد و پشتيباني عموم مردم، مسئولين و علاقمندان بوده و لازمه حفظ و صيانت از آن، تلاش، مراقبت و توجه همه جانبه دست‌اندركاران سينماي ايران است.
مهندس محمدمهدي حيدريان، معاون امور سينمايي و سمعي و بصري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي طي گفت‌وگويي با خبرنگاران گروه هنري خبرگزاري جمهوري اسلامي و خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) پيرامون مسائل به وجود آمده در جشن خانه‌ي سينما، ضمن بيان اين مطلب گفت: با توجه به نقش مهمي كه سينما در فرهنگ‌سازي جامعه بر عهده دارد، برخي سهل‌انگاري‌ها نبايد به اين رسالت مهم خدشه‌ وارد آورد.
وي تصريح كرد: رعايت و احترام به قوانين، شئونات و ارزش‌هاي جامعه اسلامي وظيفه همگان به خصوص هنرمندان و عناصر فرهنگي است كه تعداد محدودي از شركت‌كنندگان جشن خانه سينما متاسفانه با بي‌توجهي به اين امر موجبات آزردگي خاطر خانواده سينما را بوجود آورند كه اين مساله بلافاصله با واكنش هيات مديره خانه سينما مواجه شد و جامعه اصناف سينمايي كشور طي اطلاعيه‌اي ضمن اعلام تاسف از مسائل بوجود آمده ابراز اميدواري كرد تا جامعه سينماي ايران، ديگر شاهد بروز چنين وضعيتي از طرف عده‌اي معدود كه سبب به خطر افتادن آبروي خانواده زحمتكش سينماي ايران مي‌شود، نباشد.
معاون امور سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خاطرنشان ساخت: وقوع مسئله مذكور مي‌بايست اين نكته را به دست‌اندركاران برگزاري مراسم گوشزد نمايد كه بيش از پيش در برنامه‌ريزي‌هاي خود دقت نظر داشته و مراقبت بيشتري به عمل آورند تا اعتبار فرهنگي سينماي كشور همچنان محفوظ بماند.
مهندس حيدريان در خصوص برخورد قضايي با اعضاي هيات مديره خانه سينما و تني چند از سينماگران شركت‌كننده در مراسم گفت: اميدواريم با توضيحاتي كه اعضاي هيات مديره خانه سيما درباره مسائل مختلف جشن ارائه خواهند كرد، اين مساله به زودي برطرف شود.به گزارش ايسنا،وي درباره احتمال صدور محكوميت و جرائمي از اين دست براي برگزاركنندگان و تني چند از شركت‌كنندگان مراسم تصريح كرد: به هر حال اگر از نظر قانون و مسئولين قضايي، جرمي واقع شده كه جنبه عمومي داشته باشد، طبق قانون برخوردهاي لازم صورت خواهد گرفت اما با شناختي كه از مسئولين محترم دستگاه قضايي دارم، مطمئن هستم مساله مذكور در فضايي فرهنگي با حضور طرفين و حسن نيت دستگاه قضايي به نحو مطلوبي خاتمه خواهد يافت.
حيدريان در خاتمه خاطرنشان ساخت: البته اين مساله سبب نمي‌شود كه شوراي صيانت خانه سينما كه وظيفه رسيدگي به حفظ حقوق مادي و معنوي سينماي ايران را بر عهده دارد از وظيفه‌ي اصلي خود بازبماند. لذا قطعاً شورا با بررسي همه‌جانبه موضوع چنانچه تخلفي را از سوي اعضاي خانه‌ي سينما احراز نمايد به آن رسيدگي و برخورد لازم را انجام خواهد داد.