درباره حسين پاکدل  
 
 
وبلاگ
خبر
متفرقه
شعر
نمایشنامه
داستان
فیلم‌نامه
جستجو
استفاده از مطالب و محتویات این سایت، بدون اجازه نویسنده، مجاز نیست.
طراحی توسط گردون
 
 
 
چهارشنبه 25 آذر 1394
موضوع: روزنوشت
● چه ثروتمنديم ما

يادداشتي براي فيلم «پدر آن ديگري» اثر يدالله صمدي را اینجا در روزنامه شرق امروز و یا در ادامه بخوانید

يک اثر هنري فارغ از شکل بياني با اهدافي معين خلق مي شود. از همه مهم تر اينکه در وهله اول بايد با مخاطبِ موردنظر ارتباط برقرار کند. بعد در فرد يا جمع مخاطب شوروحالي ايجاد کرده و سبب تعالي فکري و به تبع آن دگرگوني رفتاري در جامعه انساني شود. اگر اثر هنري نتواند در روند زندگي تاثيري پيش برنده يا لااقل تغيير دهنده ايجاد کند، در وظيفه ذاتي خود کوتاهي کرده يا ناموفق بوده است؛ و بنابراين به سرعت راه نيستي و فراموشي مي پيمايد. هدف غايي هر اثر هنري اي، رساندن مخاطب به درک و دريافت عميق از جوهره هستي و معنايي متفاوت از زندگي است. به نوعي رسالتِ معنادار، قابل فهم و تحمل کردن نفس زندگي است. زماني يک اثر هنري موفق تلقي مي شود که علاوه بر موارد ذکرشده بتواند در بستري از جاودانگي سفر به سمت آينده اي خاطره ساز را آغاز کند و در اين سير، مدام در حالِ شدن و نوشدن و حضور مداوم در بطن زندگي باشد. وجهي از تبديل شدن به خاطره اي نازدودني و مشترک جمعي. مخاطب در گستره اي از سلايق گوناگون و نگرش هاي متفاوت بايد بتواند اين اثر هنري را بخشي از خود کرده و با آن و همراه آن زيستِ معنادار کند. چنانکه انگار از ازل بخشي جدايي ناپذير و لاينفک وجود و هستي است و چنانچه نبود، اين کمبود به شدت حس مي شد. مثل اشعار حافظ يا آثار شکسپير و امثالهم که اگر نبودند قطعا وزن هستي کمتر از اين بود که هست.

طبعا هر اثر هنري اي، بسته به شکل و ظرف و ظرفيت بياني، تاثيرات متفاوتي از خود به جاي مي گذارد. در حوزه ادبيات به عنوان خواننده با پيش زمينه هاي ذهني بايد بتوانيم با دنبال کردن خطوط ثبت شده بر اوراقِ کتاب به جهان نويسنده و اثرِ زاده شده وارد شويم تا به آنچه به واسطه چينش واژه ها خلق شده، دست يابيم. ممکن است اين فرايند برمبناي وقت، حوصله، عادت مطالعه و ده ها ملاحظه ديگر ديرزماني طول بکشد. اما در عالم سينما جهاني از پيش مهيا شده در بستر زماني کوتاه همان فرايند بر پرده تابانده مي شود و ما در يک نشست، به صورتي مستمر و گاه کامل، شفاف و روشن وارد جهان اثر شده و گاه با خود باري کمابيش هم وزن درک و دريافت ذهني به خارج از سالن سينما مي بريم.
تاکنون با رويکرد به ادبيات، آثار سينمايي زيادي ساخته شده است که غالبا موفق هم بوده اند. چون جان مايه اثر که همانا داستان پايه است، به شکلي امتحان پس داده، خلق شده است؛ حال لازم است هنرمندي آن را به وجهي کمال يافته تبديل به تصوير کند براي تاباندن بر پرده و ذهن تماشا کند. در کشور ما هم کم نيست شاهد مثال. چه آثاري که از روي آثار مکتوب فارسي اقتباس شده و چه مواردي که از روي آثار غيرايراني ساخته شده است. شاهد مثال زياد است.
تجربه ساخت فيلم بر مبناي رمان زيباي «پدر آن ديگري» اثر بانو پرينوش صنيعي توسط کارگردان باتجربه و خاطره ساز، يدالله صمدي، بسيار دلنشين و ماناست. از خانم صنيعي اثر جاودان و عبرت آموز «سهم من» را اغلب اهل کتاب خوانده اند؛ رماني درخشان و پرجسارت که تاکنون بارهاوبارها تجديدچاپ شده است. و اميد مي رود روزي تبديل به سريال شود که اگر شد، اثري ماندگار خواهد شد. از يدالله صمدي هم آنچه در حافظه و خاطره مانده، همه يکدست ماندگاري را به ذهن سينما متبادر مي کند. اکنون ماحصل قلمِ دغدغه مند دکتر پرينوش صنيعي و نگاه دقيق و ظريف استاد صمدي به عنوان سينماگري کاربلد، اثري متولد شده که از هر جنبه نگاه شود موفق و اثر گذار است. اگر رسالتي براي سينماي ملي ايران قائليم و وظايفي برايش برمي شمريم، اين اثر توانسته تا حد زيادي همه را برآورده کند. قدرت جذب و ارتباط داشته باشد، اين فيلم تماشاگر خود را راضي و با دست پر روانه مي کند. فيلمي تاثير گذار باشد، بااطمينان مي شود گفت اين فيلم به شدت تاثير گذار است؛ تا آنجا که بي استثنا لحظاتي اشکِ شوق، متاثر از عطوفتِ سرشارِ فهم و درکِ مهر و دوستي بر چشمان تماشا جاري مي کند. به عنوان فيلمي از سينماي بدنه به نمادها و اصولارفتارشناسي بومي و فرهنگي کشور عنايت داشته باشد، شک نبايد کرد اين اثر در حد اکمل اين ويژگي را دارد. مروج عشق باشد که هست. مهرباني و فهم حکيمانه را ترويج کند که مي کند. بنيان خانواده را تقويت کند، صادقانه به بهترين شکل مي کند. مبلغ کمک به هم نوع باشد، قطعا اين فيلم بهترين شاهد مثال است. خلاصه آنکه هرآنچه لازم است يک فيلم براي مخاطب خاص و عام داشته باشد، «پدر آن ديگري» يکجا با خود دارد. از بازي هاي درخشان- علي الخصوص بازي حيرت آور و بي کم وکاست هنرمند ارجمند، هنگامه قاضياني، در نقش مادر، نقش آفريني باورپذيرِ بانو فريده سپاه منصور و بازي ستايش برانگيز استاد ثريا قاسمي در نقش مادربزرگ، که تا ابد در ذهن مي ماند- گرفته تا طراحي صحنه و متن و کارگرداني. اينها همه به شکلي شريف و صادقانه در خدمت روايت قصه اي بکر و ناب است. جداي از تمام ويژگي هاي منحصربه فرد اين فيلم، يک نکته بيش از همه در کل اثر جلب نظر مي کند و آن اينکه داشته هاي بومي و ذخيره شده در حافظه بزرگان هر خانواده اي گاه چنان شفابخشند که روح و روان آدم را تروتازه مي کنند. در لحظه پاياني فيلم «پدر آن ديگري» تازه مي فهميم چه ثروتمنديم ما.