درباره حسين پاکدل  
 
 
متفرقه


آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
جستجو
استفاده از مطالب و محتویات این سایت، بدون اجازه نویسنده، مجاز نیست.
طراحی توسط گردون
 
 
 
سه شنبه 2 تیر 1383
● نای نوای آن سید

كاروان هنر، در گذر از قرون و اعصار، برپهندشت جغرافياي خاك ، اين زيستگاه آدميان، گاه از دياري چون باد گذركرده و نشان و يادگار از خود واننهاده است . از اين رو امروز بسيارند اقوام در اقطار عالم كه بي هيچ دستاويز هنر و بي نصيب از افتخار روزگار مي گذرانند و گاه در سرزميني به تأمل، رحل اقامت افكنده و بار بر زمين نهاده ماندگار شده و امروز بسيارند آنان كه متفق‌اند ”اصفهان“ ديرزماني اطراقگاه كاروان هنر بوده و هست . آن چه هنر و هنرمندي در اين خطه به مدد ايام و به سر پنجة تواناي تدبيرِ طليعه‌داران هنر آفريد، هنر را زيب و فَر داد و بال و پَرِ پرواز. اصفهان ، اين پايتخت هنر، به حق و به اذعان عمومِ مستشرقين، سلسله جنبانِ هنر است. كافي است با نگاه عشق و اُلفت به آنچه وامانده از غارت ايام ، به ديدة عبرت نظر كنيم ، از كتيبه‌ها و كاشي‌كاري‌ها و آينه‌بندي‌ها و منبت‌كاري‌ها و ترنج‌ها و اسليمي‌ها و بناهاي بي شمار كه در گذر روزها و سال‌ها رنگ كهنگي نگيرند و هر دم تازه و نو در نظر مي آيند، همه و همه حكايت خداوندگاريِ اهالي ايران زمين است بر خلق هنر.
هنر در ذات، رازهاي سر به ُمهرِ آدميان ساكن خاك است كه در عبور از عمر گرانماية خويش، در گوشِ آب و باد و آتش و خاك سرودند و درد فِراق از مبدأ وجود را اينگونه وصف كردند :
سينه خواهم شرحه شرحه از فِراق تـــــا بگويم شرح درد اشتياق
به جرأت مي توان گفت هنر در ايران به خصوص در اصفهان رنگ و بويي ديگر دارد، نوعي نقطة تمايل و وصل است، جوشش عشق و شيدايي ، عجين شده با تمنا و توسل ، و اين شد كه هست. آن چه ما را معني مي كند، مجموعه اي از هنرهاي ما است. انگار فشردة اقوام تاريخ، خلاصة همه هستي و تماميت خواست‌ها و تمايلات و آرزوهاي انسان فراهم آمده تا اصفهانِ ايران، از اين نظر بر صدر نشيند و فخر آدم و عالم شود.
از ميان همة گونه‌هاي هنر، موسيقي ، در اين خطه ، جايگاهي ويژه دارد. گويي در هر گام، نواي سرزمين انسان را به گوش مي‌رساند. موسيقي و شعر پارسي دو ركن اساسي و اصلي فرهنگ ايران زمين است، فرهنگي كه در آن از ديرباز موسيقيدان‌ را رامشگر مي‌ناميدند، از آن روي كه با نواي موسيقي خود ، خلق را به آرامش مي بردند .
از ميان سازها، ني ، حكايت ديگري دارد. تار و پودش از آب و خاك و محصول امتزاج اين دو با لهيب آتشِ خورشيد و صدايش جريان باد . رازهاي ‌نهفته‌ در نواي‌ ني، همة‌ تاريخ‌ را در نظر مجسم‌ مي‌كند . با همة اين احوال، ني تا در نيستان است فِراق نچشيده و ناي ندارد و چون نفسِ اهلش بدان رسيد بارور شد و هاي و ‌هوي كرد و شد آنچه هست .گزاف نيست اگر بگوئيم ني، بي ناي سيد حسن كسائي، اين پير پر تجربه، مهجور است و اگر نبود اين نادرة دوران، موسيقيِ جهان ، بسيار چيزها كم داشت .

صــدهنر صنع خدايي آفريــــد ليك ني را يك كسائي آفريــد
گر نمي ديد از تو اين اوج و فرود نـي در آغوش نيستان مرده بود

kasaee.jpg

ني ، تنها ساز كهن اين سرزمين، چون نفير آغازد، گذشته و حال را يك جا باز گويد . از فراز و فرودها ، رفت‌و آمدها، پست و بلندها، جنگ و ستيزها، ظهور و سقوط‌ها، عشق و جدائي ها، قحط و فراواني‌ها.
هر دم كه اين ساز بر لب مبارك اين سيد مأوا مي‌گزيند و ناله مي‌آغازد و حكايت هاي ناگفته ساز مي كند، نه ني يك ساز معمولي است ، نه آوايش تنها نوايي گم در برهوت ، و نه حسن كسايي چون در آن ساق نئين مي‌دمد آدمي خاكي است و نه مهد پرورشش اصفهان يك خطة كوچك از جغرافياي جهان.