درباره حسين پاکدل  
 
 
متفرقه


آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
جستجو
استفاده از مطالب و محتویات این سایت، بدون اجازه نویسنده، مجاز نیست.
طراحی توسط گردون
 
 
 
یکشنبه 29 آذر 1388
موضوع:
● تکنولوژی در تئاتر


مجله نمايش در شماره 121 و 122 نگاه ويژه‌ای دارد به تکنولوژی در تئاتر. در اين شماره همراه مطالب خواندنی با چند تن از هنرمندان اين عرصه نيز گفتگو کرده است. بنده نيز در جواب سه سؤال طرح شده جواب‌های کوتاهی نوشتم که در ادامه می‌خوانيد:

سؤال: امکانات و فناوري‌هاي جديد تا چه حد مي‌تواند به رشد تئاتر کمک کند؟

جواب: هنر نمايش از آن‌جا که واجد اعجازی درونی است اين قدرت و ويژگی را دارد که با کمترين امکان، مفاهيم و معانی مورد نظر خود را به مخاطب انتقال دهد. اين که امکانات و فناوری‌های جديد لزوماً بايد همپای نمايش به‌کار گرفته شود چندان محلی از اعراب ندارد ولی تئاتر فی‌الذاته اين ظرفيت را دارد که از هر امکان کهنه و نويی بهره بگيرد. همان‌قدر که می‌توان آثار و متون کلاسيک را با بهره‌وری از امکانات فوق‌مدرن به‌روی صحنه برد می‌توان متنی مدرن با حال و هوای امروزی را نيز در قالب کهن و با بهره‌گيری از آداب، اصول و روش‌های پيشينيان نمايش داد. همه اين‌ها بستگی دارد به ذوق و شناخت خالق اثر که بهترين ابزار را برای ارتباط درام با مخاطب به خدمت بگيرد.


سؤال: ضرورت استفاده از فناوري هاي جديد در تئاتر براي چيست؟

جواب: اين ضرورتی که شما می‌فرماييد چندان به روح کلی تئاتر برنمی‌گردد ولی به‌هر شکل هنر نمايش هم چون ديگر اشکال هنر نمی‌تواند خود را بی‌نصيب و محروم کند از دانش و تکنولوژی‌های روز. آن‌چه بايد در اين مقوله دقت کرد اين است که مبادا مفهوم و معنايی که جزء لاينفک اين هنر والاست مقهور ابزار نوين و فناوری‌های جديد شود. به‌نظر می‌رسد در پاره‌ای موارد پيش و بيش از هرچيز تمايل مخاطب در بکارگيری افراطی اين امر دخيل بوده است تا خواست و ضرورت‌های درام. به‌هر شکل نمی‌توان منکر اين امر شد که فناوری‌های جديد به عنوان دستاورد بشر به جهت باز کردن و ابداع افق‌های گسترده‌تر پيش روی هنرمند نمايش، گاه به شدت وجوب و ضرورت خود را برای پيشبرد کار قطعی می‌کند و لذا از بهره‌گيری آن گريزی نيست. طبيعی است همان‌طور که بشر امروز، مسافرت با هواپيمارا به جابه‌جايی با پای پياده و بهره‌گيری از اسب ترجيح عقلی می‌دهد در اين مورد هم حسب نياز، به‌روز کار کند.


سؤال: آيا تئاتر ايران توانسته است از فناوري هاي جديد استفاده خلاقانه ببرد؟ اگر بله به چه شکل بوده و اگر خير موانع استفاده ؟

جواب: به‌نظر می‌رسد تئاتر ما تا حد زيادی در بکارگيری معقول و منطقی فناوری‌های جديد موفق بوده‌است. در اين زمينه نظام تئاتر کشور در حد اعتبار و خواست مديريت‌ها راهگشا بود و البته حجم توقع و بهره‌وری هنرمندان نيز متفاوت بوده‌است. ما طی سال‌های ماضی آثار درخشانی از هنرمندان خود ديده‌ايم که به نحو احسن از اين ابزار کمکی از اين دست بهره برده‌اند. نمونه‌ی آخرين‌اش نمايش زيبای «خانه» بود به کارگردانی کيومرث مرادی. پيش از آن هم هنرمندان ديگر از جمله کوهستانی، پسيانی، گوران، رحمانيان، تهرانی، غنی‌نژاد، محامدی، معجونی، عاقبتی، محمدطاهری، رفيعی، سمندريان، رشيدی، کوشک جلالی و ديگران از اين فناوری‌ها بهره‌ برده‌اند. اما اگر بخواهيم با معيارهای روز جهان قياس کنيم بالطبع فقر گسترده و زيادی در اين زمينه داريم. به‌طور مثال در مقوله صدا ابداً پيشرفتی حاصل نشده؛ نه در بخش سخت‌افزاری و نه نرم‌افزاری. چرا که هنوز صدای ديجيتال استريو و افکت‌های دراماتيک و ضروری به شکلی که اکنون در دنيای پيشرفته مرسوم است در تئاتر ما راه پيدا نکرده‌است. در اين خصوص متأسفانه هنوز همانند پنجاه سال پيش عمل می‌شود. موانع سر راه در تمامی ابعاد بيشتر برمی‌گردد به ساختار و سازمان دولتی‌ی و آفتاب نشينی‌ی تئاتر ما. اگر روزی روزگاری تئاتر ما به‌سمت کم کردن تصدی‌گری دولتی پيش برود و زمينه برای رشد و نمو گروه‌های خصوصی به معنی متعارف شکل بگيرد، بالطبع گروه‌های تئاتری همانند همتايان خود در غرب و حتی آفريقا و شرقِ دور در اين خصوص، شايسته‌تر اقدام می‌کنند.